DE ALLEGORISCHE MOOR IN DE BEELDENDE KUNST EN LITERATUUR
Veel Europese kunstwerken hebben de allegorische Moor als thema. Wat betekent dit? De werkelijkheid is gecompliceerd, maar wordt duidelijk als wij alle verschillende representaties van de Moor in ogenschouw nemen. Soms is de Moor een Moorin, soms een kleine jongen, maar vaak zien wij de Moor ook als een koning zoals bij de ‘Aanbidding van de drie Koningen’ door Rubens, Bosch, Dürer en anderen. Men treft vanaf het begin van de Renaissance het profiel van een klassieke Afrikaan in klassieke gewaden, over het profiel van een witte vrouw. Tevens treft men ceremoniële gebruiksvoorwerpen en sieraden waarop een Moor voorkomt, of het hoofd van een Moor voorstelt of het gestalte van een Moor. Soms ziet men groepscènes waarbij de zwartste persoon in het midden prijkt, zoals bij De Staalmeesters’ van Rembrandt (1663) of de kroning van Napoleon, waarbij Gerard Joachim Murat, de zwarte schoonbroer van Napoleon, in het midden plaatste. Tenslotte is er de ‘Morenkop’ als heraldisch symbool op de vlag van Corsica en in tal van familiewapens.
Er bestaan vele vreemde verklaringen voor zwarte personages op schilderijen die onterecht als bedienden en slaafjes worden afgedaan. Als Surinaamse Nederlander ben ik vrij mijn eigen onderzoek te doen naar deze Eurocentrische beweringen die erop zijn de aanwezigheid van Afrikanen in Europa, die een adellijke elite vormden te ontkennen. Zelf leden van de familie van Oranje liet schilderijen van zichzelf maken waarop ook een Moortje, met klassieke Afrikaanse trekken figureert. Daarmee geven zij zelf met trots te kennen dat zij zwarte wortels hebben. Wij kunnen concluderen dat de Allegorische Moor geen bestaande personen betreft, maar een symbool is van de zwarte kleur van de als wit afgebeelde persoon, en verwijst naar de zwarte afstamming van de Europese adel. Men legitimeert zijn adeldom en macht door als het ware de totem, de zwarte voorvader, te tonen.
http://www.dbnl.org/tekst/bred001moor01_01/bred001moor01ill01. gif
De dichter Brederode, schrijver van het toneelwerk ‘Het Moortje.’
http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/durer/magi. jpg
‘De aanbidding van de drie Wijzen’ door Albrecht Dürer. Deze werken werden aangemaakt in opdracht van zwarte families die wilden aantonen dat zij ondanks hun uiterlijk en zwarte afkomst, toch goede christenen waren.
http://www.smith.edu/vistas/vistas_web/images/gallery/ow_lg/ow_adoration-magi_lg. jpg
Adoration of the Magi, 1683. Cristóbal de Villalpando.
http://www.fictionwise.com/knight/bosch.magi.center.crop2. jpg
‘Aanbidding door de drie Wijzen’ door Jeroen Bosch
http://www.ariberti.it/scuola/irc/natale/img/andrea_mantegna_adorazione_magi. jpg
Door Andrea Mantegna (1495)
http://www.tribuneindia.com/1999/99oct15/m817. jpg
Drinkbokaal in de vorm van een Morenkop, gebruikt tijdens huwelijksceremonies door adellijke families.
Gallery porter Scott Riddell holds aloft a 17th century German Heraldic marriage cup in the form of a Moor's head estimated value 1.5 to 2 million pounds ($ 2.49 - 3.32 million approx) at Sotheby's in London on Wednesday (2005). The art work is connected with treasures buried for more than 50 years which went on show in London, ahead of the Sotheby's auction in December . — AP/PTI
http://www.ascasonline.org/tesoro1bis. jpg
De Moritzburg schat
http://www.nymuseums.com/lm04041h. jpg
De zwarte Christus
http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/rembrandt/1660/staalmeesters. jpg
‘De Staalmeesters’ door Rembrandt. De persoon met de meest Afrikaanse trekken in het midden. Ik krijg steeds meer de indruk dat zowat alle schilderijen door Rembrandt zijn overgeschilderd om de personages wit te maken. De nazi bezetter had speciale belangstelling voor de oude kunstwerken die een bewijs moesten vormen van de fictieve arische voorouders van Europa. Net zoals men Joden, zwarten en zigeuners vergaste, zo schilderde men de zwarte voorouders beige.
be16c.gif)
http://www.crwflags.com/fotw/images/v/va)be16c. gif
Heraldische Moor in het wapen van de huidige paus Benedictus XVI (Ratzinger). Het houdt verband met het wapen van zijn geboortestad in Duitsland.
http://www.classicistranieri.com/deutsch/1/8/2/5/18258/18258-h/images/hochzeit. png
De Moor centraal opgesteld tijdens een adellijk huwelijksfeest (1548) afgebeeld op een wandtapijt. Op de achtergrond bespeurt men andere gekleurde en witte gasten.
]
http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/secret/art/fmedicicameo. jpg
Alessandro de Medici: de Moor als een bestaande persoon
http://www.umich.edu/~ecsg/essays/siegfried/Figure14_Keppel. jpg
Elizabeth Keppel met een allegorische Moorin die haar adellijke afkomst en zwarte huidskleur symboliseert. In de achttiende eeuw droeg de zwarte adel witte, blekende makeup en blonde pruiken omdat wit voortaan als mooier gold. Keppel is de kleindochter van Gertrude Quirina van der Duyn. Over de broer van Gertrude, baron Aarnoud Joost van der Duyn van Maasdam, schreef Belle van Zuylen een gedicht ‘Over zijn zwartbruine kleur’ (1764).
WORDT VERVOLGD
Verzameld door Egmond Codfried