DEN HAAG - Zieken en gehandicapten lopen in het nieuwe zorgstelsel het gevaar dat ze zich niet goed kunnen verzekeren tegen medische kosten. Het stelsel, dat volgend jaar moet ingaan, maakt het voor zorgverzekeraars financieel aantrekkelijk om mensen met gezondheidsproblemen buiten de deur te houden.
Dat blijkt uit onderzoek dat de Erasmus Universiteit Rotterdam heeft gedaan in opdracht van de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF). De resultaten zijn vanochtend aan minister Hoogervorst van Volksgezondheid overhandigd.
Ruim één op de drie Nederlanders is voor zorgverzekeraars een verliespost. Ze maken meer kosten voor medische behandelingen dan dat ze aan premie betalen. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om mensen met suikerziekte, psychische aandoeningen, maagaandoeningen, rugaandoeningen en mensen met meerdere gezondheidsproblemen. Die groepen lopen volgens de onderzoekers van de Erasmus Universiteit in het nieuwe zorgstelsel de grootste risico's.
De oorzaak is dat de zorgverzekeraars in het nieuwe stelsel meer financiële risico's lopen. Het kabinet wil die risico's steeds verder verhogen om zo concurrentie van de grond te krijgen. Echter, hoe groter de risico's worden, des te aantrekkelijker het voor verzekeraars wordt om mensen die geld kosten te weigeren, waarschuwen de wetenschappers.
Verzekeraars zijn verplicht om iedereen te accepteren voor de basisverzekering. Via een omweg kunnen ze klanten wél weren. Voor aanvullende verzekeringen mogen verzekeraars namelijk wel selecteren op risico. Dat doen ze door klanten vragenlijsten in te laten vullen over hun gezondheid. De onderzoekers vrezen dat die gegevens ook gebruikt worden om mensen te weren voor de basisverzekering.
Voor chronisch zieken en gehandicapten zijn aanvullingen veelal onmisbaar omdat het basispakket te weinig vergoedt. Als zij van verzekeraar willen wisselen, moeten ze dus de vragenlijst invullen die hun risico's blootlegt. ,,Als verzekeraars die te hoog vinden, kunnen ze het de klant onaantrekkelijk maken om over te stappen, bijvoorbeeld door hem of haar slechte service te bieden'', zegt de woordvoerster van de NPCF. De koepel van patiëntenverenigingen vreest nog een truc om zieken te weren. ,,Zorgverzekeraars moeten met hun verzekerden afspreken welke zorg ze voor hen inkopen. Ze kunnen risico-klanten weigeren de door hen gewenste zorg in te kopen.''
In het huidige ziekenfondsstelsel loont het verzekeraars nauwelijks om te selecteren op risico's. Maatschappijen die relatief veel ongezonde mensen in hun bestand hebben, krijgen daarvoor een financiële compensatie. Die vergoeding wordt in het nieuwe stelsel echter afgebouwd. De NPCF wil dat er alsnog een goede regeling komt.