sensorische processen - nvmt

Sensorische processen

Michele Sterling (PT, MT, MSc, University of Queensland, Australië) houdt zich bezig met het onderzoek en behandelen van patiënten met WAD (Whiplash Associated Disorders). In haar presentatie stelt ze twee onderzoeksvragen. Hoe komt het bij WAD patiënten de behandelresultaten zo matig zijn; en: Is sprake van een uniek symptomencomplex?

200 ”Chronische‘ WAD patiënten worden vergeleken met 200 patiënten met geleidelijk ontstane chronische nek-en hoofdpijnklachten. Er worden verschillende metingen uitgevoerd:
* NDI (Neck Disability Index),
* MPQ (McGill Pain Questionnaire),
* actieve ROM,
* kinesthetische sensibiliteit (de patiënt dient zijn hoofd actief en nauwkeurig terug te brengen naar de oorspronkelijke positie),
* coördinatie (cervico-craniale flexie) en veranderde prikkeldrempels voor pijngewaarwording (zowel thermisch: koude test, als mechanisch: lokale drukpijn en ”brachial plexus provocation test‘).

Op een aantal punten scoren de WAD patiënten wat hoger. Zoals een wat hogere score op de NDI, meer duizeligheid en minder evenwicht. Beperkingen in de actieve ROM, een matige coördinatie en de gestoorde kinesthesie kwamen in beide groepen in gelijke mate voor.

De belangrijkste verschillen betreffen de veranderde prikkeldrempels voor pijngewaarwording. WAD patiënten hebben niet alleen toegenomen pijnzin in de nek (lokale of segmentale sensitisatie) maar in andere delen van het lichaam (algemene sensitisatie). Deze veranderingen in de pijndrempel blijken al snel na het ongeval op te treden en zijn niet afhankelijk van de mate van psychologische disstress.

In Manual Therapy nr. 1 2003 (pagina‘s 52-55) is een vinnige discussie te lezen over de vraag of sprake is van antecedente of, zoals Sterling beweert, consequente psychologische disstress. Sterling concludeert dat beide patiëntengroepen baat hebben bij revalidatie van biomechanische stoornissen zoals ROM, coördinatie en kinesthesie maar dat bij WAD patiënten rekening gehouden moet worden met veranderde nocisensorische processen in het centraal zenuwstelsel zodat toepassen van aspecten van pijnmanagement vooral bij die groep belangrijk zijn.

Dr. Mariëlle Goossens (Revalidatiecentrum Hoensbroek) spreekt over relaties tussen chronische pijn en nekklachten. De omvang van het probleem duidt er op dat op dit moment geen effectieve behandelvormen bestaan die chroniciteit voorkomen.

Aangezien een biomedisch model geen afdoende verklaring biedt voor de grote groep patiënten met aspecifieke klachten, dienen tevens psychologische en sociale factoren te worden beoordeeld. Ze gaat vooral in op de psychologische factoren en benadrukt het belang van inadequate cognities zoals catastroferen (uitspraken:”Ik denk voortdurend aan de pijn‘, ”Ik denk dat de pijn erger zal worden‘, ”Ik wordt gek van de pijn‘.).

Catastroferen leidt vaak tot angst; angst voor pijn, letsel en/of ziekte. Om angst te reduceren heeft de therapeut een viertal middelen tot zijn beschikking. In tabel 1 worden deze middelen genoemd en wordt tevens aangegeven in welke mate de neurale (over)activiteit en de inadequate cognities daadwerkelijk worden beïnvloed.

bron: nvmt.nl - manuele therapie. 29-7-2004; bewerking: Whiplash Internetwerken