Zembla (VARA) donderdag 21 april om21:10 uur Nederland 3
Fatale herkeuring
Ruim 300.000 arbeidsongeschikten worden opnieuw gekeurd. Uit de eerste cijfers blijkt dat de helft van de WAO'ers geen uitkering meer krijgt en weer aan het werk moet. De nieuwe regels zijn zo streng dat ook mensen met een zware handicap of kanker volledig worden goedgekeurd. De herkeuringsoperatie leidt tot heftige emoties en in een enkel geval zelfs tot zelfmoord.
Zembla filmde de harde realiteit van de herbeoordelingsoperatie. De linkse oppositie in de Tweede Kamer vraagt zich af of het UWV het Lourdes van de Lage Landen is. ,,Mensen gaan ziek naar het UWV en komen er weer gezond vandaan.'' Het is de bedoeling dat arbeidsongeschikten weer zoveel mogelijk aan het arbeidsproces gaan deelnemen. De angst is echter groot dat er uiteindelijk 150.000 zieke mensen via de WW in de bijstand terecht blijken te zijn gekomen.
Samenstelling & regie: Dirk Bayens, Research: Marcel van Silfhout
Naar aanleiding van de Zembla-uitzending van donderdag 21 april jl. over de herkeuringen van WAO’ers verspreidde het UWV, voorafgaand aan de uitzending, intern de volgende e-mail:
Zembla over herbeoordelingen
Vanavond is het tv-programma Zembla (Nederland 3) gewijd aan de herbeoordelingen in het kader van het Aangescherpt Schattingsbesluit (de “aSB” herbeoordelingen). In de afgelopen weken is de uitzending tot stand gekomen met onze medewerking. Er zijn opnamen gemaakt op meerdere locaties. Ook is een aantal cliënten, soms begeleid door hun adviseur, gevolgd in hun gang naar de verzekeringsarts of arbeidsdeskundige.
Gisteren hebben wij de uitzending van vanavond alvast kunnen zien op video. Overduidelijk komen de onrust en emoties naar voren, die zo herkenbaar zijn rond de herbeoordelingen. Zembla wil in deze reportage laten zien wat de consequenties van de politieke besluitvorming ten aanzien van de aanscherping van de schattingscriteria voor mensen in de WAO concreet kunnen zijn.
Het meest schrijnende voorbeeld betreft een zelfmoord van een cliënte na een herbo-gesprek. Het enige dat wij hierover kunnen zeggen, is dat dit gesprek en de verdere afhandeling hiervan zorgvuldig hebben plaatsgevonden. Als dit van invloed is geweest op de verslechtering van de situatie van deze cliënte, betreuren wij dat ten zeerste.
In de uitzending wordt helaas niet duidelijk dat wij, als UWV, ons intensief inzetten om de herbeoordelingen zorgvuldig en met respect voor cliënten uit te voeren. Wij betreuren dan ook dat een aantal maal in de reportage een andere indruk wordt gewekt. Daar herkennen wij ons niet in en daar worden onze professionals tekort gedaan. Wij hebben de dossiers van de cliënten die in de uitzending aan het woord komen nogmaals bekeken en besproken met de betrokken collega’s. Hieruit komt het beeld naar voren dat de herbeoordelingen zorgvuldig zijn verlopen en dat er voldoende tijd en aandacht is genomen voor de cliënten. Wij realiseren ons uiteraard dat de beleving van de cliënten anders kan zijn. Dat kunnen wij alleen maar respecteren.
Persvoorlichting heeft de redactie van Zembla hierop aangesproken. Gekozen is echter om vooral de negatieve gevolgen van de herbeoordelingen in beeld te brengen, als terechtwijzing aan het adres van politiek Den Haag. De uitzending heet dan ook: “Fatale herkeuringen”.
Bron: UWV-intranet.
Jan Stalman, perswoordvoerder van UWV, zegt dat bovenstaande tekst de officiële reactie is van UWV op de uitzending. Hij herhaalt desgevraagd dat de uitzending ‘een eenzijdig beeld’ geeft van de gang van zaken bij de herbeoordelingen. “Er zijn ook veel gevallen,” aldus Stalman, “waarbij de cliënt zegt: ‘ik had wel verwacht dat mijn arbeidsongeschikt-heidspercentage omlaag zou gaan; het gaat ook beter met me.’”
“We weten allemaal dat de herkeuringen emoties, verdriet en frustraties oproepen,” vervolgt Stalman, die zegt dat UWV enkele in de documentaire getoonde specifieke gevallen, waaronder de vrouw die zelfmoord pleegde, “heel afschuwelijk“ vindt. “Als je dat hoort, schrik je je naturlijk kapot,“ aldus Stalman, die er echter aan toevoegt dat de uitzending niet kan leiden tot bijstelling van het strenge keuringsbeleid. “We zijn gehouden aan de al langer geldende wettelijke criteria,” aldus Stalman. “Die criteria zijn niet onze keus.“
Stalman: “Maar wat langzamerhand bijna vergeten wordt, is dat de operatie mede bedoeld is om ongewenste effecten van de WAO tegen te gaan. Het gaat er ook om mensen die ten onrechte in de WAO zitten eruit te halen. En dat er mensen ten onrechte in de WAO zitten, dat weet iedereen,” aldus de perwoordvoerder van UWV. “We blijven erbij dat, zoals Annet Dumig ook in de uitzending zegt, de herbeoordelingsoperatie fatsoenlijk en zorgvuldig uitgevoerd wordt.“