Üst düzey Iraklı yetkililer İngiliz hükümetinin, Irak Savunma Bakanlığı’nda çalınan 1,3 milyar dolarlık hırsızlık soruşturmasının üzerini örtmeye çalıştığını söylüyor.
Hükümet, eski başbakan olan ve desteklediği İyad Allawi’nin 15 Aralıktaki seçimlerdeki şansını yok etmemek için bu soruşturmayı ahıra kilitledi. Çünkü para Allawi’nin yönetimi sırasında ortadan kayboldu. İngiltere’nin Allawi aşkı paranın sifonunun nasıl çekildiğini ve yurtdışına çıkarıldığı gerçeğinin üzerinin örtülmesine neden olabilir. Bu skandalın önümüzdeki haftalar içinde daha şiddetli bir şekilde patlaması bekleniyor. Independent, bir Savunma Bakanlığı yetkilisi ile bir işadamı arasında politikacıların ve yetkililerin isimlerinin geçtiği uzun süreli gizli bir görüşme kasedini ele geçirdi. Kasette, Irak Maliye Bakanı Ali Allawi, “Bu muhtemelen tarihteki en büyük hırsızlıklardan biri. Çok büyük miktarda para kayboldu. Ancak biz karşılığında metal kırıntılarından başka bir şey almadık.” diyor. Askeri alımların büyük bir kısmı Polonya ve Pakistan’da yapıldı. Bunların içinde eskimiş helikopterler, bir kurşunu bile durduramayan silahlı araçlar ve aşırı pahalı makineli silah ve kurşunlar var. Ödemeler nakit olarak yapıldı. Savunma Bakanlığı, milyonlarca dolar ödediği bu sözleşmelerin bir kopyasını dahi çıkarmadı. İngiltere’nin Bağdat Büyükelçisi William Patey, Başbakan Yardımcısı Ahmed Çelebi’nin kendisine seçimlerden önce skandalla ilgili bilgi sızdırılmamasını istediğini; çünkü bu durumun “soruşturmayı politize edebileceğini” söylediğini belirtiyor. Patey ise soruşturmanın ertelenmesini istediği iddiasını reddediyor.
Eski bir İngiliz danışman da Tony Blair’in, Allawi’nin “Irak için en iyi umut” olduğu konusunda ikna olduğunu belirtiyor. Aynı yetkili, Blair’in Allawi’ye politik destek vermek için küçük bir casus timi gönderdiğini ekliyor. Kısaca, İngiliz hükümeti eski başbakanın yönetimi döneminde yolsuzluğun mebzul hale gelmesine rağmen ona ciddi bir destek sağlıyor. 1970’li yıllarda Saddam Hüseyin ile yollarını ayıran eski bir Baas partili olan Allawi, uzun yıllar İngiltere’de yaşadı ve muhalif bir grup olan Irak Ulusal İttifakı’nın liderliğini yaptı. Hiçbir zaman İngiliz istihbaratı ve CIA ile yakın işbirliği içinde olduğunu inkar etmedi ve Saddam ile savaşmak için herhangi yabancı bir istihbarat kuruluşunun desteğini meşru gördü. Allawi’nin destekçileri, 2004-05’te başbakanken onun önümüzdeki günlerdeki seçimlerde en yakın rakiplerine zarar vermek için geniş çaplı bir hile yaptığı iddialarını yalanlıyor. Ancak Independent tarafından görülen belgeler, Allawi’nin şaşılacak derecede büyük miktar paranın Savunma Bakanlığı tarafından harcanmasına izin verdiğini ortaya koyuyor. Savunma Bakanı Hazem el Saalan’ın ricasıyla bakanlar kurulu devre dışı bırakıldı. 2004 Ekim ayında Saalan, başbakanlıktan paranın gözetim altında tutulmadan harcanması için izin aldı ve buna gerekçe olarak da Irak’ın karşılaştığı felaketin önemini gösterdi. Aralık ayında Saalan bakanlar kurulu sekretaryasından bir mektup aldı ve bu mektupta başbakanın 1,7 milyar doların “iki hızlı müdahale alanına paylaştırılmak üzere” harcanmasına izin verdi. 2004 kışına kadar 100 dolarlık faturalar çuvallar halinde uçaklara yüklenerek Irak dışına çıkarıldı.
Irak ordusu ve polisi savunma bütçesinin neredeyse bütününün kötüye kullanılması ya da zimmete geçirilmesinin bedelini hayatlarıyla ödedi. Direnişçiler hükümet güçlerine oranla daha iyi silahlanmış vaziyette. Irak Savunma Bakanlığı’nda çalışmak üzere ABD tarafından görevlendirilenlerin çoğu deneyimsiz. Bunlara Saalan da dahil ki 1990’larda Londra’da küçük bir emlak dükkanında çalışmıştı. Amerikan ve İngiliz danışmanlarına uygun görünmüş olabilir; çünkü gürültülü bir şekilde İran karşıtı.
Askeri bütçenin nasıl olup da kötüye kullanıldığı etrafındaki gizem Bağdat’taki Amerikan ve İngiliz yetkililerinin nasıl olup da haberinin olmadığı sorusunu doğuruyor. Bu olay, onların yeni bir Irak ordusu ve polisi inşa etmeye yönelttiği varsayılan bir gerçekliğe rağmen nasıl gerçekleşebilir? Saalan ise ABD’nin bilgisi dışında Irak Savunma Bakanlığı’nda hiçbir şeyin yapılmadığını savunuyor. Allawi’nin destekçileri, Kürt partiler ve bazı dini Şii partileri soruşturmanın ertelenmesinin yollarını arıyor. İngiltere ise Allawi’yi üç büyük toplumu birleştirebilecek laik bir Şii milliyetçi olarak güçlü bir biçimde destekliyor. Ancak İngiliz desteğine rağmen Irak politik gözlemcileri Allawi’nin bir sonraki başbakan olacağına inanmıyor.
(The Independent, 9 Aralık 2005)
15.12.20
http://www.zaman.com.tr/?bl=yorumlar&trh=20051215&hn=238014
