Örtünme

TESEV'in "Değişen Türkiye'de Din, Toplum ve Siyaset" araştırması "laik-İslamcı" kutuplaşmasına ilişkin "tartışmalı" sonuçlar ortaya çıkardı. İlki 1999 yılında "28 Şubat süreci"nin etkilerinin sürdüğü ortamda yapılan araştırma AKP'nin iktidar olduğu 2006 Türkiye'sindeki eğilimleri yansıtması açısından önemlidir.
Doç. Ali Çarkoğlu ve Prof. Binnaz Toprak imzalı çalışmanın sonuçlarının açıklandığı gece üç saat boyunca gazeteci ve akademisyenler, ortaya çıkan tablodaki kimi göstergeleri yorumlamakta zorlandılar.
Kafa karıştırıcı sonuçlardan biri, Türkiye'de kendisini "laik" diye tanımlayanlar yüzde 20.3 iken, "İslamcı' diyenlerin oranının yüzde 48.5 çıkmasıydı. "Ortadaki 23.4'lük kesim dışında toplumun neredeyse yarısı kendisini İslami uca açık görüyordu. Dindarlıkla ilgili bir başka soru karşısında "Oldukça dindar sayılırım" diyenler yüzde 46.5 gibi Türkiye'nin yarısını oluşturacak ağırlıkta çıkıyordu. Bu soruya "Dindar sayılırım" yanıtını veren yüzde 33.9'luk kesim de eklendiğinde laik-İslamcı ayrışması yüzde 20-80 gibi aşırı muhafazakâr bir dengeye oturuyor. Bu veriler altında toplumun yüzde 73.1'i laikliği "tehdit" altında görmüyor. Şeriat isteyenler ise yok denecek kadar az!
İslami yöneliş bu kadar net gözükürken, başörtüsü ya da türbanla "örtünen" kadınların oranındaki düşme çelişkili bir sonuç ortaya çıkarıyor. Başörtüsünü "İslamın emri" sayanların oranı yüzde 71.5.
TESEV'in araştırmasında 1999'a göre halkın yüzde 64'ü örtünen kadınların sayısında artış olduğu kanısında. Sorular karşısında başörtüsü ve türban takanlar ile çarşaf giyenlerin sayısında azalma gözleniyor. Eşarp, başörtüsü ve yemeni takanların oranı yüzde 53.4'ten yüzde 28.8'e, türban takanların oranı yüzde 15.7'den yüzde 11'e, çarşaflıların oranı ise yüzde 3.4'ten yüzde 1.1'e düşüyor.
Bu durumda sokaktaki gerçeklik ile algılama arasındaki fark nasıl oluşuyor? Doğrusu, Çarkoğlu ve Binnaz Toprak bunu açıklayamadılar!
28 Şubat koşullarında yapılmış 1999 araştırmasına göre Türkiye AKP iktidarı altında geçen son dört yılda üniversitelerdeki "türban yasağı" dışında özellikle kadınların kıyafetleri konusunda büyük bir rahatlama gözleniyor. Türban siyasal bir simge olmanın ötesinde, muhafazakâr çevrelerde kadının toplum yaşamına katılmasının da bir aracı haline geldi. Bu özgürlük sonucu İslami kesimde "örtünme' giderek yaygınlaşırken, türbanlı kadınların sayısı nasıl azalıyor, anlayamadık?!

dsazak@milliyet.com.tr

http://www.milliyet.com/2006/11/23/yazar/sazak.html