Girisi boydan boya gün isigina acik bir yeralti magarasi. Insanlar düsün bu magarada. Cocukluktan beri zincire vurulmus hepsi; ne yerlerinden kipirdamalari, ne baslarini cevirmeleri kabil, yalniz karsilarini görüyorlar. Arkalarindan bir isik geliyor... Uzaktan, tepede yakilan bir atesten. Atesle aralarinda bir yol var, yol boyunca alcak bir duvar. Gözbagcilari seyircilerden ayiran setleri bilirsin, üzerlerinde kuklalarini sergilerler, öyle bir duvar iste... Ve insanlar düsün, ellerinde esyalar: Tahtadan, tastan insan veya hayvan heykelcikleri, boy boy, bicim bicim. Bu insanlar duvar boyunca yürümektedirler, kimi konusarak, kimi susarak. Garip bir tablo diyeceksin, hele esirler daha da garip. Dogru.. O esirler ki ömür boyu baslarini ceviremeyecek, kendilerini de, arkadaslarini da, arkalarindan gecen nesneleri de duvara vuran gölgelerinden izleyecekler. Simdi de magarada seslerin yankilandigini düsün... Disaridan biri konustumu, esirler gölgelerin konustugunu sanir, öyle degilmi? Kisaca, onlar icin tek gercek var: Gölgeler.
Tutalim ki zincirlerini cözdük esirlerin, onlari vehimlerinden kurtardik. Ne olurdu dersin, anlatayim.. Ayaga kalkmaga, basini cevirmege, yürümege ve isiga bakmaga zorlanan esir, bunlari yaparken aci duyardi. Gözleri kamasir, gölgelerini görmege alistigi cisimleri taniyamazdi. Biri, ona: "Ömür boyu gördüklerin hayaldi. Simdi gercekle karsi karsiyasin" diyecek olsa, sonra da esyalari bir bir gösterse, "bunlar nedir?" diye sorsa, sasirip kalir, magarada gördüklerini, simdi gördüklerinden cok daha gercek sanirdi.
Bir de düsün ki tutsagi magaradan cikarip dik bir patikadan günesin aydinlattigi bölgelere sürükledik. Bagirdi, yanip yakildi, öfkelendi... Kulak asmadik. Gün isigina yaklastikca gözleri daha cok kamasti. Hicbirini secemez oldu gercek nesnelerin. Sonra, yavas yavas alisti aydinliga. Önce gölgeleri farketti, arkasindan insanlarin ve cisimlerin suya vuran akislerini. Aksam olunca göge cevirdi bakislarini, ayi gördü, yildizlari gördü. Zamanla günesin sulardaki aksine bakabildi. Nihayet gökteki günese cevirdi gözlerini. Ve düsünmege basladi. Ona öyle geldi ki mevsimleri de, yillari da günes yaratiyor, görünen dünyanin yöneticisi o. Esirlerin magarada gördükleri ne varsa onun eseri.Ve eski günlerini hatirladi.Ne kadar yanlis anlamislardi bilgeligi. Mutluydu simdi, magarada kalan arkadaslarina aciyordu. Eski hayatina, eski vehimlerine dönmemek icin her cileye katlanabilirdi.
Adamin magaraya döndügünü tasavvur et. Karanliga kolay kolay alisabilirmi? Dostlarina hakikati söylese dinlerler mionu? Agzini acar acmaz alay ederler: "Sen disarda gözlerini kaybetmisin, arkadas. Sacmaliyorsun. Biz yerimizden cok memnunuz. Bizi disari cikarmaga zorlayacaklarin vay haline..."
Iste böyle aziz dostum. Sana anlattigim hikaye kendi halimizin tasviridir. Yer altindaki magara: Görünürler dünyasi. Yücelere cikan tutsak, meseller (idea`lar) alemine yükselen ruh...
Ama yine de iletinizi anlamaya calisiyorum... Sadece iyi niyetinizi anlayabiliyorum. Simdi size soruyorum. Gider misiniz arkasindan boyle bir insanin? Yalniz O'nun sozleri... Hic bir delil yok.... O belki de bir ruya aleminde yasiyor ve sizi mutlak bir olume surukluyor.... Nasil emin olabilirsiniz?
Biz insanlar, birakin soylenenleri ve duyduklarimizi, her gordugumuz guzellikleri bile takdir etmekten aciziz.... Elimize gecen ve kacirdigimiz firsatlari bir dusunun......
Guzel bir ruya aleminde yasiyorsunuz. Keske sizinle ayni dusleri paylassaydim... Bir dus ugruna olmeyi, gercekleri izlemeye yegleyen pek cok insanin olduguna inaniyorum. Onlardan biri olmayi isterdim ama, yapi itibariyla bunun olanaksiz oldugunu biliyorum.
ya magarada kalip, vasat bir memnuniyet icinde hayatinizi idame ettirmeye devam edeceksiniz, ya da medeni bir cesaret gösterip magaranin disina cikacaksiniz...
GUNUMUZDE ATEISTLER MEDENI CESARET SAHIBIDIRLER. MAGARADA OTURANLAR INANIRLARDIR.
October 13 2000, 5:44 PM
Aslinda medeni cesaret cogu kere risk almak demektir. Insanlarin cogu risk almak istemezler. Ilk hristiyanlar ve ilk muslumanlar cok buyuk bir risk almislardir. Risk alabilenler ozel, ustun yetenekli insanlardir. Ama bu diger insanlarin korkak oldugunu gostermez. Sadece durumlarindan fazla sikayetci olmadiklarini veya hatta memnun olduklarini gosterir. Insanlar daha iyiyi yeterince bilmeden kendi durumlarini yeterince degerlendiremezler. Insanlar bir takim vaadlerle ve sozlerle ikna etmek oyle gorundugu kadar kolay degildir. Ama imkansiz bir sey de degildir. Amerika'da bir kac yil once bir kalt uyeleri topluca intihar etti. Hepsi de son derece aydin insanlardi. Ruhlarinin bir kuyruklu yildizin arkasinda saklanan uzay gemisine transport edilecegini ve olumsuzluge kavusacagini dusunen bu insanlar birlikte canlarina kiydilar. Kimbilir, belki de hakliydilar! ve olumsuzluge kavustular....
Insanlar her zaman riski gozlerine alan yaratiklardir. Tanri'ya (Allah'a) inanmak risk almak degildir, inanmamak risk almadir. Ya varsa deyip, kalabalikla birlikte bir inanca sahip olmak risk degildir. Kisinin kaybedecegi bir sey yoktur. Tanri'yi reddetmek ise risk almaktir.
Sizin magara orneginde, magaranin disina cikip, daha mutlu bir yasam icin riski goze alanlar ateistler de olabilir, dindarlar da.
Verdiginiz ornegi gunumuze uygulamak istiyorum. Magarada oturanlarin inanirlar.........disarda daha iyi bir yasam tarzi arayan bir kac maceracinin ise atesit oldugunu dusunun. Ilk dindarlar bir takim riskleri gozlerine almislardi. Simdi ayni riskleri ateistler almaktadirlar ve bu risk kendini coktan odemistir. Kendini bir dogmaya degil, butun insanliga adayan bir ateist bence cok daha mutlu ve yararli bir insandir.
Hapishaneler ve timarhaneler inanirlarla doludur, ateistlerle degil. Bu gercegi unutmayin.....
Selamlar
Haci
haci nin yazdıklarına tümüyle katılıyorum.
Ayrıca dilemma ya sormak istediğim aklıma takılan bir konu var?
Mağarada oturanlar dışarıya çıkıp gerçeği görenin
anlattıklarına haklı olarak inanmıyorlar.
Sen görme yeteneğini kaybetmişsin diyorlar.
ki kendilerince haklılar.
somut bir kanıt yok.
Kendi deneyimleri ile anlatılanlar arasında benzerlik hiç yok .
inanmıyorlar . Haklılar.
mağarada oturanlar ateistlerin,
inanmamaları haklı değilmi?
Somut hatta akla yatkın bir kanıt var mı?
hatta bunun tam tersinin örnekleri yokmu?
o zaman burada kim haksız ?
anlatılan korkunç bile denmesinin az kaldığı cezalar ne için?
fikir suçu nun karşılığımı?
sonsuz ceza kavramı nasıl oluyor ?
ben can düşmanıma bile sonsuz acı vermeyi düşünemem.
kim düşünür?
Platon diyor ki:
-Bir mağara düşün dostum..
Pekiyi düşüneyim....
Ve başlıyor bir mağara anlatmaya
yani diyor ki düşüneceksen bu mağarayı düşün
Pekiyi onu düşüneyim...
burada insanlar düşün diyor, hiç dışdünyayı görmemiş, gerçekliği başka olan
Pekiyi öyle yapıyorum...
Sonra dışarı çıkan birii düşün diyor..
Onu da düşünüyorum
Sonra o çıkan içeri gelip dışarıyı anlatıyor..
Ona kimse inanmıyor..
Evet bunu da düşünüyorum..
Yer altındaki mağara görünen gerçeği
dışarı çıkan tutsak da idealar alemine çıkan ruhu betimliyor deyiveriyor..
İyi ama
bunlar benim hala düşüncemde sevgili Platon
ben onları düşünüyorum...Yani kendim kurguluyorum..Bu kurgu içinde yapılan çıkarsama
o kurguyu kanıtlayamıyor
tersine
Ben burada varlığı yaşarken
o kurgudaki varlığa(madde dünyasına) açımlama getiriyor...
Ve ilginç olan
Ben düşünmezsem(yani platonun kullandığı anlamda varsaymazsam-devlet 7. kitapta bu bölümde düşün derken kasteddiği şu cümle ile açıklanır..notlamada, 514 b nin sonu: Böyle bir yeri getirebiliyormusun gözünün önüne) hiçbiri olamıyor..
Burada bir betimleme değil,
tersine bir ispat çıkıyor..
Yani ancak ben kurgularsam
bir idealar dünyası olabilir...
Yani ancak ben kurgularsam ruh olabilir..
Kimi tefsircilerin kuran yorumu gibi okuyor bölümü dostumuz, bizi sıkmasın diye atlayıveriyor...Ama platonun devletinin 7. kitabı şöyle başlıyor:
Bunu söyle bir benzetmeyle anlatayım: Yeraltında mağaramsı bir yer....
:)
ilginç olan platonun sık sık benzetmeyi
yatsımasıdır...Çünkü benzetme gerçekten uazaklaşmadır ona göre..
Varlık zaten ideanın yansıması , yani gölgesidir...O varlığı başka bir varlığa benzetmek olanaksızdır, çünkü onların ideaları farklıdır...Varlığı başka formlarla tanımlamak demektir...
Bir ateş gibi kavurdı zeusun gözleri
platon a göre gerçeği
anlatamaz
tesine gerçeği tanımlamda dile ait bir sanatı
yani taklit aracını kullandığı için ondan uzaklaşır...
Çünkü varlık zaten aslolan gerçeğin taklididir, benzetme taklidin taklididir.
platon Devlet 597 e
"..Demek bir şeyin aslından üç derece uzağını yapana benzetmeci diyorsun"
Platon sofist sokratik dialog yöntemi
kurgulanan üzerinde çıkarsama yapma üzerine kuruludur. Yani platon hep varsayar. Tıpkı bir öykü yazarı gibi olaylar kurgular..Ama gel gör ki ona göre bu aslen gerçeklikten uzaklaşmadır..
Platona haklı desek
bizzat onu yalanlayacağız...
Onu yalanlasak
aslında Platoncu olmuş olacağız
Platon
varlı üstüne
düşünmye çalışmış olma ötesine geçemez
Bu nedenle
hep
ütopyalar sunar...
varlığın bilgisi üstüne tutarlı akılyürütme
bu nedenle onun yatsınması ile ortaya çıkar..
yani
aristo ile
Gerçi Aristo da tartışılabilir
ama
tutarlılığı
su götürmez
Platon gibi
yöntemi ile
çıkarsamaları arasında çelişki yoktur
idealar dünyasına platon bizzat kendisi uzak düşen bir filozofu
saygıla anıyouz
o olmasaydı
neyin yanlış olduğunu bilemiyecektik
Onu alalim yeter. Eflatun,Sokrat, Nitsche, Schopenhauer, Voltaire ve digerleri hepsi hikaye anlattilar ve uykuya daldilar. Onlari okursak hem ufkumuzu genisletir, hem de bir vefa borcumuzu ödemis oluruz. Hicbiri alkis beklemiyor atik... Dedem az düsündü, cok konusdu; babam cok konustu, cok düsündü; ben cok düsündüm, az konusdum ama dünyada hala karmasa hakim...
Sokratı hiç okumadım, tavsiye edeceğin,z bir eserini bekliyorum...
Bu arada
masalları okumadan
üstüne konuşulmuyor zati..
:)
konu ne yaw...
Bir dünya düşünün, savaş yok, öfke bir duygu olarak insanlarda yok, kıskançlık yok, hırsızlık yok, fitne yok...
Şİmdi bu dünyada yaşayabilirsiniz artık. Cenneti istemek niye.
pardon
kafam karıştı da
neydi
sokrates evet okumayı çok isterim doğrusu...önerilere açığım..
neden yazsin? Sokrat`i yaratan Eflatun. Belki de bir takim insanlarin, bir takim Tanri`lar yaratmalari gibi birsey bu, Tanri`lari konusturmalari gibi birsey... Belki de Jehova`yi Israil peygamberleri, hayallerinin cöl rüzgarlari ile granitlesen camurundan insa ettiler... Olabilir mi?? Sokrat... belki de bir Pigmalyon heykeli. Eflatun, Alsibiyad, Ksenefon. Sokrat o üc prizmadan süzülen isik. Belki Sokrat onlari yaratmis, onlar Sokrat`i. Insanla Tanri gibi. Antisten`in bedbahtligi bir Eflatun bulamayisinda. Sakirt üstadin hammaddesi. Alci, mermer veya tunc...
Ben melamet neş’esiyle coştum harabat oldum
Ar ve namus şisesini taşa çaldım kime ne
Gah çıkarım gökyüzüne seyrederim alemi
Gah inerim kend’özüme incelerim kendimi
Gah açarım birçok kitap ders okurum Hakk için
Gah içerim rakı-şarab dem çekerim ışk için
Ham sofular haram demiş bu ışkın badesine
Cennet-Cehennem kaygum yok kalenderim kime ne
Men arefe nefsehu fekad arefe rabbehu
Sofular secde eder vecd ile gönüllerine
Ene medinetül ilim Ali Babuha
Kul laeseliküm aleyhi ecren illelmeveddet fiylkurba
Katledildim, ağulandım, kerbelada ser verdim
Dar’a çıktım, tenden geçtim; duyunçsuzdan bana ne
Bendesiyim Mürteza’nın Mustafa’nın aşkıyla
Pirim Hünkar Bekdaş Veli, yol bilmezden bana ne
İki göz burnu görmezse, kulak nükte sezmezse
Dil+dudak ikrar gütmezse Hak Kelamdan ona ne
İdris nebinin sırrıyım, Eyyub’un çilesiyim
İsa doğup göğe ağdım gerçek tümdür görene
Şu c’ismimi hiçe saydım, insanlığa kurban oldum
Hak yoluna canım koydum, Hak bilmezden bana ne
Ben İnsanın sırrıyım, insan da benim sırrım
Duyan duydu, bilen bildi; bu Ene’l Hak diyene
Sırrullahım enbiyaya, evliyaya talibim
Hem matlubum, hem talibim anlam birdir bilene
Süleyman’ın dili ile tüm mahlukla söyleştim
Topladım yedi anlamı canlar için birledim
Açarım gönül evini çağırırım canlara
Gelen gelir, ürken kaçar; ham ervahtan bana ne
Kalender Arif’im daldı anlamlar denizine
Saçtı Cem’e dürr-i gevher kim delerse kendine
Sen Allah'ı en üstün anlamda kimden öğreniyorsan O öğrendiğin de Üstündür, Çünki, O Sana Allah'ı en üstün olarak öğreten olmasaydı sen Allah'ı en üstün olarak nasıl bilip de duyumsayabilecektin..
İşin özü Sözdür anlamdır. Ve esasen hiçkimse öğrenmediğini bilemez. Öğreten, öğrenilenin kutsallığı ölçüsünde o da kutsaldır.
Çünki din, inanç, bilgi, öğreti, dünya, evren, aklına ne gelirse işte, hepsi de senin için değil midir.
Uyumluluk ve sevgi olmadan, kulluk özgür olamaz ki, ancak kölelik olur ve kölelik insana uygun değildir, asla yakışmaz
Sevgiyle
yasli adam oturdugu koltuktan kalkti. Sessizligin sürdügü ara sokaklarin ötesinden, kentin ana caddelerinden araba sesleri vuruyordu kulagina. Dizi dizi, irili ufakli, eski ve asil hallerini kendisine benzettigi icin baska bir gönül bagiyla baglandigi, kimisine kavusamadigi hayallerini, kimisine hayatindan bir parcayi sigdirdigi kitaplarini siraladigi raflara dogru ilerledi. Parmaklarini oksarcasina dolandirdi üzerlerinde. Ta bastanberi o ilk eskilikleriyle. Tedirgin ve yenilmis, gevsemis bir yumruk gibi hüzünlü ama magrur halleriyle. Kararmis mukavva kaplamalarindaki gamli cekicilikleri onu agir agir bir yerlerinden yakalardi. Rastgele cekti birisini...
Ya abiler yapmayın, biz bu siteye geldikki adam gibi birşeyler öğrenelim sizin gibi insallardan. Mağaracı abicim, senin mağara hikayenden bu fakir birşey anlamadım.hem bizi niye mağara ile ulaştırıyorsun,gir mağarana orda ne diyeceksen de,güzel kırlar varken, dereler, çiçekler varken,sen gel nutuk çek bizler mağara ehlimiyiz yarasamıyızki? bize nutuk çekiyorsun abicim kızma tamammı herkez senin gibi alim değilki mesela ben.
Hünkar-ı veli Hz. güzel bir dörtlüğünü yazayım barışalım.
SEVGİ MUHABBET KAYNAR OCAĞIMIZDA
BÜLBÜLLER ŞEVKE GELİR GÜL AÇAR BAĞIMIZDA
HIRSLAR KİNLER YOK OLUR AŞKLA MEYDANIMIZDA
ARSLANLAR CEYLANLAR DOST OLUR KUCAĞIMIZDA
su son yazdigim hikayeyi devam ettirmeye ne dersin?:) Unutma bu sadece bir oyun... Sence rastgele cektigi kitap hangi kitap olabilir. Yani bu hikaye nasil devam edebilir?
Mağara da Mağaraymış hani Sanki SaklıKent, 32Kısım Bölüm Bölüm
October 25 2000, 1:00 PM
Hangi bölüm geliyor! Perdeleri ışıkları kapatın! Tamam zifiri karanlık oldu! Mağara daha mı karanlık? Olsuun!
Tamam artık Mağara gelsin!
Görelim!
Hiçbirşey de görünmüyor!
Işığı olan var mı?
Yakın ışıkları!
Bu mağara karanlık,
hem hiç birşey de görünmüyor
Açın perdeleri!
Ohh beee
